در قرن پنجم قبل از میلاد پلی کلی توس مجسمه ساز یونانی در ساختن کارهای هنری از تیپ های بدنی سربازان و داوینچی و .........در خصوص تناسب اندام انسانی در کارهای هنری خود استفاده می کرد و سپس لئون با تیستا برای سنجش بدن در حالتهای مختلف وسیله ای شاقول مانند را طراحی کرد و بقراط پزشک نامدار یونانی اولین طبقه بندی انسانی را در دو گروه لاغر اندام و چاق اندام مطرح نمود . در ادامه این تحقیقات , روانشناس سویسی کرچمر در خصوص وضع بدنی و منش رفتاری سه تیپ کوتاه و چاق و برون گرا ، عضلانی و پرخاشگر ، و لاغر اندام و قد بلند و درون گرا را معرفی کرده و شلدون در دهه 70 از روش معتبر دیگری در یک تحقیق ده ساله با چهار هزار مرد سه تیپ بدنی , اکتو مورف و مز و مورف وآاندومورف را عنوان نمود . به شرح زیر :

گروه اکتومورف : افرادی اندیشه ورز ،  حساس ، ساکت ، انزواطلب ، خوددار وخود خوار هستند

گروه مزومورف : افرادی پر تحرک ،ابراز کننده احساسات ، عاشق فعالیتهای بدنی ، رقابت طلب و پرخاشگر هستند

گروه آندومورف :  افرادی لذت طلب ، نیازمند محبت ، شکیبا ، خوش بین و شادکام در زندگی هستند

در تحقیقی در دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه  پورتو پرتقال بر روی بازیکنان فوتبال ، اعلام گردید که میزان چربی  زیر پوستی دروازه با نان و فوروارد ها از افراد هافبک ، خط میانی و مهاجمین بیشتر می باشد . همچنین تافر معتقد است که ورزشکاران بر اساس ابعاد بدنی در مسابقات ورزشی مختلف برگزیده می شوند و در این راستا فرم بدنی و قد از اهمیت بالایی برخوردار بوده و حتی در انتخاب ورزشکاران نباید ترکیب بدنی والدین آنها را نیز فراموش کرد . رایان قد بلند را با رشته هایی که از شتاب بالاتری برخودارند مرتبط دانسته و می گوید که افراد بلند قد از قدرت بدنی بیشتر و ظرفیت تنفسی بالاتری برخودارند و راجرز بالاترین ضریب عملکرد حرکتی را معطوف افراد مزو مورف دانسته و هاریسون کلارک افزایش بازده بدنی را با قد و وزن ورزشکاران مرتبط می داند .

در این تحقیق 153 دانش آموز پسر مقطع دبیرستانی شهرستان فارسان حضور و ترکیب بدنی و تشخیص نوع پیکری                                                                                                                                                                                           اعضاء تیم های منتخب فوتبال آموزشگا هها , به همراه قد و وزن و چربی زیر پوستی مورد ارزیابی قرار گرفت .(ده تیم فوتبال در این تحقیق حضور داشته اند )

یافته های پژوهش :

1-     ویلمور معتقد است که هر قدر میزان چربی بدن بالاتر باشد ورزشکار از نظر اجرای فعالیت ها وضعیت نا مطلوبی را داشته , و به ویژه میزان موفقیت او در پرش عمودی کاهش می یابد .

2- داشتن فرم بدنی عضلانی برای انجام مهارتها ی ویژه همانند تکل کردن ، حرکتهای سریع رفت و برگشت ، تغییر شتاب ضربه ، و توان در گیری با حریف مزیت شایسته ای است که در مسابقات فوتبال جام جهانی 1982 این مشخصه در تیم فوتبال کویت مورد تایید قرار گرفت .

3- فوتبالیست ها از نظر پیکر شناسی بیشتر گروه مزومورف بوده و تیپ های بدنی آندومورفی نیز امار کمتری را در این رشته به خود اختصاص می دهند .و به نظر می رسدکه استعدادیابی موضوع در این رشته بر اساس پیکر بندی می تواند مهم باشد . (گروه میانی اکتومورف ها هستند ) .

4- در گروه مورد تحقیق در صد چربی بدن 11 درصد و وزن توده بدون چربی 54 در صد می باشد و هر قدر تراکم بافت عضلانی و گرایش به گروه پیکری عضلانی بیشتر باشد ضریب موفقیت حرکتی در فوتبال نیز به همان نسبت بالاتر است و هیچ ارتباط معنا داری بین متغییر های ترکیب بدنی با اجرای مهارتها ی پایه فوتبال نیز در این تحقیق مشاهده نشده است .

 

محمد عسگری – خرداد 1389   دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی تهران - دانشگاه آزاد

منبع : مجله حرکت - شماره هفتم -  بهار 1386

موضوع  : ارتباط نوع پیکری و ترکیب بدنی با عملکرد در اجرای الگوهای حرکتی پایه و اجرای مهارتهای پایه فوتبال

اجرا : دکتر بهپور – دانشگاه رازی کرمانشاه