5 نكته در خصوص بازي كودكان 3 ساله
عشق و علاقه مفرط كودكان به بازي ، آنان را آماده پيوندي دوستانه با گروه همسالان خود مي كند و پيشرفت و تكامل بازي هاي خلاق به آنها كمك مي كند تا آنان ، بتوانند به راحتي استقلال عملكردي خويش را در حين بازي به نمايش بگذارند . كودكان سعي مي كنند كه خود موضوع بازي و وسايل و ابزارهاي مورد نياز بازي خود را به راحتي انتخاب كرده و براي بهتر شدن بازي مورد نظرشان ، از معلومات و فراگرفته ها و مهارت هايي كه در گذشته كسب كرده اند بهره لازم را به گيرند . در اين شرايط است كه احساسات كودكان نسبت به محيط و نسبت به افراد ديگر، به نحو درخشان و شايسته اي انعكاس يافته و تعيين روابط كودكان در حين بازي نسبت به هم و برنامه ريزي آنها در بازي مي تواند از جنبه هاي ويژه تعليم و تربيت براي آنان محسوب شود .
پژوهش هاي انجام شده مبين آن است كه در بازي ها ي اين گروه معمولا دو نوع رفتار خاص از كودكان ديده مي شود .
الف : رفتارهاي رويايي و خيال انگيز كه مربوط به نقش و موضوع درهر بازي است .
ب : رفتارهاي واقعي كه نمايانگر مناسبات و ارتباط همبازي ها با يكديگر است .
5 نكته خاص در خصوص بازي كودكان 3 ساله شامل :
1- رشد جسماني و رواني كودكان در بازي نسبت به سالهاي قبل بهتر و مطلوب تر شده ، و آنان قادر هستند كه سخنان بزرگسالان و والدين خود را در مورد اشياء پيراموني و پديده هاي آشنا به خوبي در بازي درك كنند ، لذا توانايي آنها براي كسب معاشرت و ارتباط با بزرگسالان و يا گروه همسالان خود در اين شرايط سني افزايش چشمگيري را دارد .
2- بازي كودكان در اين سن تقليدي از كار و فعاليت بزرگسالان آنان است . دختران بعنوان مادران ، آشپزي كرده و اتاق را تميز مي كنند و به بچه هاي خود رسيدگي خاص خواهند كرد . كودكان تا حدودي كاربرد برخي از وسايل ساده را درسن 3 سالگي درك كرده و در بازي هاي خود از آن وسايل به راحتي استفاده مي نمايند ، بعنوان مثال پسران با پيچ گوشتي مي توانند پيچ ها راسفت كرده و يا با چكش وسيله اي را در هم كوبيده و يا با بيلچه زمين را مي كنند .
3- كودكان 3 ساله در اشكال بسيار ساده اي از بازي با ديگر كودكان مشاركت كرده و مي توانند به صورت انفرادي در بازي ساختن اشياء را آموخته و آن را تجربه نمايند . روانشناسان اعتقاد دارند كه در اين سن ، كودكان قادر هستند ادراك اخلاقي را درروابط خود ظاهر نمايند .
4- با رشد فيزيكي در كودكان 3 ساله ، مسايل تربيتي آنان موضوعي پيچيده تر گرديده و بايد در همه حال والدين به آنان آموزش دهند كه نسبت به ساير كودكان در هنگام اجراي بازي دقت لازم را داشته باشند و يا دراين شرايط مزاحمتي را براي دوستان خود ايجاد نكنند ، اسباب بازي آنان را از آنها نگرفته و با همسالان خود هميشه مهربان باشند ، كودكان در اين سن بايد فرا بگيرند كه در شرايط اضطراري به ساير كودكان و همسالان كمك كرده و از موفقيت آنها و ساير دوستان خود خوشحال شوند .
5- به تدريج با رشد بدني فعاليت فيزيكي در كودكان 3 ساله پيچيده تر شده و علاقه و اشتياق آنان از بازي هاي انفرادي به بازي هاي دسته جمعي و تيمي گرايش خواهد يافت . نخستين جوانه هاي همكاري و عمل مشترك ( كار اشتراكي ) در گروه همسالان در اين سن شكل گرفته و كودكان 3 ساله در بازي هاي مختلف آداب معاشرت و رفتار اخلاقي را تمرين كرده و آن را فرا خواهند گرفت . به عنوان مثال رعايت ادب ، كمك به دوستان ، دلسوزي نسبت به ديگران ، ابزار سازي براي بازي ، شركت دادن ديگران در بازي ، مراقبت و محافظت از كارهاي ساخته شده ، ابراز دوستي به دوستان وساير كودكان ، و ... در شرايط سني رشد پيدا مي كند .
اگر چه مربيان و والدين نسبت به كودكان كم حرف و خجول بايد توجهي ويژه را مبذول دارند ، زيرا كه آنان قادر به ايجاد رابطه با گروه همسالان خود نيستند، با اين گروه از كودكان بايد رفتاري گرم و توام با محبت داشت ، تا آنان به تدريج و با احتياط به گروه سني خود راحت تر نزديك شد ه و بتوانند ارتباط دوستي را با آنان برقرار نمايند . ماكارنكو اعتقاد دارد كه بايد بكوشيم تا خصايلي را كه در كودكان موجود نيست و اما ، لازم است كه در آنان وجود داشته باشد را هميشه مورد توجه قرار داده و آن را بوجود آوريم ، پس تشويق و ترغيب آنان تنها اختصاص به كودكاني ندارد كه به جهاتي از ديگران متمايز هستند زيرا كه در هر كودكي ، ويژگي هاي خاصي وجود دارد كه بايد كوشيد تا آن ويژگي ها در او آشكار و هويدا شوند . جنبه تربيتي بازي اين است كه مي تواند بهترين خصوصيات اخلاقي و استعدادهاي آنان و تمايلات كودكان را مشهود ساخته و با بازي مي توان آن ويژگي ها را مشهود ساخت .
در تحقيقي ديگر كه بر روي بازي لگو سازي كودكان انجام شده است ، ثابت گرديد كه كودكان 3 ساله به شكل نامنظمي با اين وسايل بازي كرده و سپس به ايجاد نظم و رديف كردن وسايل در اين بازي عادت خواهند كرد وسپس مي توانند اشكالي از ساختمان واقعي را ايجاد كنند. ولي در 4 سالگي از طرح هاي مارپيچ آنها استفاده كرده واز انعطاف بيشتري بهره مند شده و در 5 سالگي ساختمان را با دقت ترسيم كرده و آن را مي سازند و نهايتا در 6 سالگي شكل سازي آنان كامل وبه صورت صحيح انجام مي گردد .