5 نكته درباره بازي كودكان 5 ساله
كودكان 5 ساله گروه كودكان كودكستاني را تشكيل مي دهند. رشد تفكرات آنان ، با بازي هاي متفاوت موجب فراگيري اشكال پيچيده اي از ارتباط كودكان اين گروه سني را با گروه همسالان و بزگسالان تشكيل خواهد داد . كودكان 5 ساله در اين شرايط سوژه هاي بازي را گسترش داده وقادرند از خود استقلال طلبي را به نمايش بگذارند ، و در بازيهاي سازنده نيزدر اين سن ، از قدرت ابتكار عمل ويژه اي برخوردار خواهند شد . آنان قادر هستند كه در بازي از خود كارهاي هدفمند را به راحتي به نمايش گذاشته و نتايج كسب شده را ، به صورت صحيح ارزيابي و ارزشيابي كنند ، لذا مي توان گفت كه بازي در سنين 5 سالگي براي كودكان پيش دبستاني، موجب بهبود قدرت ابتكار عمل و رشد روحيه اتكا به خود و اعتماد به نفس ويژه اي در آنان خواهد شد .
بازي كودكان 5 ساله از مضمون و محتواي خاصي نسبت به سنين قبل برخوردار بوده و بازي اين گروه پر بار تر و متنوع تر شده است ، دختر بچه ها در نقش مادر و پسرها بيشتر در نقش پدر ايفاي نقش مي كنند وداستان و كتابهائي كه توصيف كننده فعاليت هاي حرفه اي و كارهاي گوناگون بزرگسالان است ، براي آنان بسيار جالب و جذاب بوده و موجب افزايش ضريب علاقه آنان به كارهاي متنوع و حرفه هاي مختلف در كودكان براي آينده خواهد شد . لذا بايد سعي كرد كه بازي اين گروه سني هر چه كه مي تواند غني تر گردد . كودكان اين گروه علاقه فراواني به مشاغلي همچون فضانوردي ، آتش نشاني ، خلباني ، آموزگاري ، پزشكي و ....... دارند علاقه آنان به واسطه شنيدن و ديدن اين گونه فعاليت ها و يا داستانهاي مختلفي است كه درباره اين مشاغل از طرف بزرگسالان مطرح و نقل مي شود ، اما نبايد صرفا آنان را با آثار ادبي و كارهائي كه در محدوده قهرماني و قهرمان شدن مي باشد محدود كرد، آنان بايد با اهميت كاري افراد ديگر جامعه نيزبه خوبي آشنا شوند و با خواندن و نقل قول در مورد مشاغل ديگري همچون كارگران ، توليد كنندگان كالا ، تاجران ، كاركنان پست ، معلمين و ......... آشنا شده و درك صحيحي از كارهاي متفاوت در جامعه را كسب نمايند . كودكان 5 ساله بايد ياد بگيرند كه هيچ كاري در جامعه آسان نيست و تمامي كارها داراي زحمت ، سختي و تخصص ويژه اي است وبايد درك كنند كه ، هر فردي كه بتواند در حرفه خويش به خوبي ايفاي نقش كند مي تواند ، به نوعي قهرمان نيز باشد.
بازي و كار با هم پيوندي ناگسستني دارند و هر بازي مي تواند شامل كارهاي جسماني و فكري براي ما باشد . در هر بازي همانند كارهاي بزگسالان ، كودكان بايد از ايجاد روحيه دوستي با ديگران استفاده كرده واز پيروزي خود لذت ببرند تا ، به نشاط و شادابي برسند . و مي توان به وسيله بازي در كودكان اشتياق و علاقه به فعاليت و كاري خاص را تشديد نمود . بازيهائي كه موضوع آنها كاري خاص است مي تواند تصوراتي كلي از اهميت كارهاي دسته جمعي را در افراد جامعه به كودكان منتقل نمايد و بر حسب نوع كاري كه آنان در بازي مورد توجه قرار مي دهند ، قطعا احساس مسئوليت در آنان نسبت به آن كار برانگيخته شده و با كسب نتايج مطلوب ، احساس خرسندي و رضايتمندي در كودكان 5 ساله تشديد گرديده و مسلما اجراي اين گونه نقش هاي متفاوت در مشاغل گوناگون ، مي تواند انعكاس دهنده كارهاي بزرگسالان در قالب بازي براي آنان باشد ، وبدين شكل با بازي مي توان ، در آنان ابراز تمايل به انجام فعاليت ، كسب دقت و فراگيري مهارت وچگونگي سازماندهي را تقويت كرد .
پنج نكته در اين خصوص شامل :
1 – اكثريت كودكان 5 ساله ، صرفا در بازيهائي كه نقش و اجراي شخصيت بازي براي آنان آشنا و جالب و جذاب ا ست ، ايفاي نقش نموده وبخوبي در آن نقش فعاليت مي نمايند . قرائت و گفتن داستانهاي مختلف و خو1ندن كتاب هاي گوناگون براي آنان در اين سن مي تواند در گسترش موضوعات بازي و تنوع بازيهاي اجرائي در گروه سني 5 ساله ها بسيار موثر بوده ، وكتابهاي داستاني ، تعريف وتوصيف مشاغل توسط مربيان مهد كودك و والدين ، برنامه هاي متنوع صدا وسيما و ...........مي تواند در غني سازي محتوايي بازي كودكان در اين سن بسيار موثر و اثر گذار باشد.
2- كودكان 5 ساله تمايل زيادي براي آشنائي با زندگي حيوانات ، پديده هاي طبيعي، فعاليت و كار والدين و بزرگسالان ، و ......... دارند . شوق و ذوق آنان در بازي نمايانگر اين محدوده فراگيري با بازي است ، آنان در بازي هاي خود به راحتي موضوع بازي ، نقش خود در بازي ، و سپس اسباب و وسايل لازم براي بازي را انتخاب مي كنند و بسياري از آنان در اين سن با ميل و رغبت نقش اصلي و يا نقش درجه دوم را پذيرفته ومشخصا تمايل بسياري ار آنان براي اجراي نقش هاي درجه دوم و غير اصلي ، بدليل تكرار زياد و كسب مهارت در آن نقش خاص است . كودكان فعال در اين سن بيشتر گرايش به كسب نقش هائي همچون پزشك ، خلبان ، راننده ، فروشنده ، مادر و .......... داشته و كودكان غير فعال نقش هاي بعدي و غير اصلي را عهده دار مي شوند وبدين شكل كودكان ، شيوه رهبري در بازي هاي گوناگون را در اين سطح به خوبي فرا خواهند گرفت .
3 - كودكان 5 ساله كه در گروههاي 4 يا5 نفري بازي مي كنند ، همواره تمايل به اجراي نقش هاي عمده و اصلي را داشته و نقش هاي درجه دوم را دوست نخواهند داشت . آنان به راحتي پيشنهاد خود را در مورد بازي مورد نظر ارائه كرده و در صورت عدم قبول آن بازي توسط گروه ، سريعا واكنش نشان داده و عصباني مي شوند ، آنها قادر هستند كه بازي ها را به سادگي بر مبناي خواست خود در اين شرايط بسط و گسترش دهند . در اعمال و رفتار و گفتار آنان ، برنامه ريزي بصورت محسوس ملموس بوده و بايد ضمن تشويق آنان ، به اين كودكان ياد دهيم ، كه احترام به ساير همبازي هاي آنان نيز، اهميت زيادي را دارد و پذيرفتن نقش هاي درجه دوم هم مي تواند اثرات مثبتي را در مناسبات دوستي آنان با ساير كودكان و همبازي هاي آنان ، تامين و تثبيت نمايد .
4- كودكان 5 ساله اي كه در گروه هاي 15 تا 20 نفري بازي مي كنند ، همواره آماده اجراي هر نوع بازي هستند و همه نقش هاي اصلي و يا درجه دوم را در اين وضعيت پذيرا مي باشند . فعاليت اين گروه از كودكان بيشتر جنبه تقليدي را داشته و ابتكار عمل در آنان بسيار ضعيف است ، و به ندرت خودشان مي توانند مبتكر بازي هاي دسته جمعي باشند . در جريان بازي هاي گوناگون ، هر گونه تغيير شكل در بازي پيشنهادي را كودكان به راحتي پذيرفته و به ادامه بازي راضي هستند ، لذا توصيه مي شود كه براي كمك به اين گروه از كودكان ، ضمن تشويق آنان ، از پرسش هاي يادآوري كننده براي آنها استفاده نموده و چگونگي موفقيت در گروه را براي آنان دائما توصيف كرد و در همه حال شخصيت آنان را در گروه همسالان مربيان مورد توجه قرار داده و آن را بايد بالا برد .
5 - كودكان 5 ساله اي كه هميشه ساكت وخاموش هستند و در بازيهاي ابتكاري و شلوغ تمايل به شركت را نداشته و دوست دارند كه به تنهايي بازي كنند ، با گروه كودكان 5 ساله اي كه بسيار شلوغ بوده و هميشه ستيزه جو و ستيزه گر هستند و بصورت پر خاشجويانه در بازيهاي ابتكاري وارد عمل مي شوند ، از نظر روحيه رفتاري اين كودكان با هم متفاوت هستند . بايد به كودكان محجوب و ساكت اسباب بازيهاي مورد علاقه شان را داده واجازه دهيم كه بازيهايي را كه مورد علاقه آنان است ، را بازي كنند و به آرامي شوق و ذوق اين گروه را براي بازيهاي دسته جمعي مي توان افزايش داد. تكرار بازي مي تواند دربهبود روحيه رفتاري آنان موثر بوده و رفتن كودك قبل از سن 5 سالگي به مهدكودك ، مي تواند در رفع خجالت آنان نيز اثرگذار باشد ، لذا توصيه مي شود كه براي برطرف ساختن حالاتي همچون ترس ، كم رويي ، و خجالتي بودن و ........ عليرغم دخالت بزرگسالان در بازي آنان ، مربيان و والدين وظايف متفاوتي را در بازي بر عهده آنان گذاشته و حتما در منزل نيز وظايفي را به آنان محول سازند .
